Wéér één bekeerd :)

Ik kwam gewoon even langs voor een bakkie, en trof een ontstemd iemand aan die door omstandigheden "nog even" alle ramen van het kantoor moest zemen - en het kantoor heeft véél ramen. Ze stond klaar met emmers sop, sponzen, zemen, trekkers en tegenzin.
Nu is dit iemand die weet dat ik al jaren mijn hele huis schoonhoud met EM en microvezeldoekjes en die al jaren mijn enthousiaste verhalen erover welwillend aanhoort (Mevrouw J. heeft wel meer afwijkende inzichten, tenslotte), maar die nog nooit de neiging heeft gehad om er zelf mee aan de slag te gaan. Een kans die ik niet kon laten lopen! Dus ik ben gauw op en neer naar huis gescheurd om mijn EM en mijn microvezelglasdoekjes te halen.
Vervolgens hebben we samen in razend tempo al die ramen blinkend schoongemaakt. Zonder sop en zemen en sponzen en trekkers! Schoner, sneller, makkelijker, goedkoper en vooral leuker dan op de traditionele manier. "Wacht even", zei ze, toen ik mijn emmer leeg wilde gooien over de rozen (omdat die daar ook baat bij hebben), "ik heb aanslag op mijn autoruit die er met glassex niet af gaat".
Da's nou precies het effect dat je bij iedereen merkt als ze eenmaal met EM aan het poetsen gaan: het is zo leuk, dat je ermee dóór wilt gaan.
Alle ruiten van de auto zijn ook weer brandschoon, trouwens.

EM en de strijkbout

Toen mijn broer mij vanmiddag zag manouvreren met de strijkbout, zei hij dat hij nog nooit iemand een strijkbout had zien schoonmaken... Dat mag zo zijn, toch ontkom je er niet aan. Op een gegeven moment zit er aanslag op de zool, en als je pech hebt ruïneer je daar een keer een teer weefsel mee (been there, done that, lost the silk blouse). Je kunt er een stiftje schoonmaakspul voor kopen, dat je op de gloeiend hete bout moet aanbrengen. Dat werkt wel, maar als je de damp per ongeluk inademt stik je. Heel naar spul.
Dus heb ik vanmiddag de bout in de EM gezet, en zie: perfect resultaat! Heerlijk.
Voor de liefhebber: 1:1 verdunning (half Microferm, half water) en hij heeft er een uur of vier ingestaan, daarna kon ik de aanslag zo afvegen. Het grootste probleem was nog om een bak te vinden waar de bout helemaal plat in kon staan - mijn ovenschalen waren te klein.

H2O2

Kennissen met een veertien jaar oude badkamer (die toch echt regelmatig schoongemaakt wordt) vroegen of EM iets zou kunnen uitrichten tegen de aanslag in de lage voegen van hun douche. Ik heb het voor de zekerheid wel geprobeerd, maar eigenlijk wist ik het antwoord al: nee. EM kan vrijwel alles, maar één van de dingen die het niet kan is schimmels verwijderen. EM kan er wel voor zorgen dat schimmels geen vat krijgen, maar als ze er eenmaal zitten...
Er is een ander middel dat wel effectief is tegen schimmels: waterstof peroxide, H2O2.
Dat klinkt akelig chemisch, maar het is volkomen milieuvriendelijk (en ook niet duur, 4,65 voor een liter in 3% verdunning bij mijn DA drogist). Het bruist, bleekt en ontsmet, en als je het op je huid krijgt bijt het als een oordeel. Werken met huishoudhandschoenen, dus! Als het uitgebruist is blijft er alleen maar water en zuurstof over, geen enkel probleem voor het milieu.
Het is een wonderlijk goedje, er zijn mensen die er net zo enthousiast over zijn als ik over EM, ze maken er hun hele huis mee schoon èn ze spuiten het bij hun planten. Ik vind EM toch een stuk charmanter, maar in het geval van de voegen was er geen keus, want H2O2 lost wèl schimmels op. H2O2 met een spuitflesje op de voegen spuiten, uit laten bruisen, en nog even naschrobben met de diamant-versie van de microvezeldoekjes. In dit geval waren er twee behandelingen nodig en op de kitrand in de hoek is nog niet echt schoon, maar de voegen zijn behoorlijk opgeknapt.

Een avondje googlen naar hydrogen peroxide is reuze boeiend. Op de site Using Hydrogen Peroxide staat een verbluffend aantal gebruiksmogelijkheden en deze site heeft er zelfs een heus eBook over gepubliceerd. Ook fascinerend: filmpjes over het verschijnsel dat olifanten tandpasta genoemd wordt: H2O2 en zeep in een fles met nauwe hals laten reageren met een catalysator...

Aangebrand

Dom! Ik ben vergeten om een before foto te maken.
Maar dit was een pan die fors was aangebrand - over de hele bodem zaten van die ingebrande zwarte strepen, die zelfs met brillo niet te tackelen waren.
Ik heb 'm 's avonds weggezet met een bodempje onverdunde Microferm. De volgende middag kon ik 'm schoonvegen met een microvezeldoekje (de "diamant" versie), vrijwel zonder kracht te zetten. Je kunt nog wel zien waar die streepjes gezeten hebben, maar dat zal wel slijten.

EM en zilver

Haha, het werkt. Niet meer poetsen!
Ik had het eerder al eens geprobeerd met twee servetringen, 24 uur in een sterke Microferm oplossing, en ze kwamen stralend tevoorschijn.
Dit keer met verzilverde kommen, in een oplossing van ca. 1:8. Ze hebben er 36 uur in gelegen. Conclusie is dat het prima werkt, alleen is het zaak te zorgen dat alles echt goed onder water zit. Eén van de kommen stak er iets bovenuit, en ondanks het feit dat ik 'm een aantal keren gedraaid heb, is die niet echt mooi schoon geworden (de achterste op de rechterfoto).
Ik heb ze na hun bad niet afgespoeld of afgewassen, alleen afgeveegd met een vochtig microvezeldoekje en nagedroogd met een theedoek.

ETA: Bij hotelzilver (dat geen zilver is, maar een nikkellegering) is het resultaat minder voorspelbaar. Sommige stukken werden prachtig glanzend zilverkleurig, andere glanzen wel, maar blijven er een beetje donker uitzien, niet die echte zilverkleur.

Sprriets

Ik vertel vaak aan mensen dat ik alle reguliere schoonmaakmiddelen het huis uit heb, en dat ik vrijwel alleen nog EM gebruik. Meestal wordt dat alleen maar beleefd aangehoord, maar soms heeft iemand echt belangstelling - zoals K, die niet alleen doorvroeg, maar ook mailde dat ze van plan was om Wipe & Clean of Microferm aan te schaffen! Leuk!
Ze had nog een paar vragen, die ik maar hier wilde beantwoorden, dan is het makkelijk terug te vinden. Als leden van de EM Vereniging dit lezen en suggesties of aanvullingen hebben, dan hoor ik het graag!

De eerste vraag was wat je het beste kan kiezen: Wipe&Clean of Microferm?
Ik zou zeggen: Wipe & Clean, omdat het niet bruin is, zoals Microferm. De werking is, voor zover ik kan nagaan, precies hetzelfde.

Vervolgens vroeg ze zich af of 100 liter water, waar je één liter Wipe & Clean mee moet verdunnen, niet erg veel water was. Ja, da's een hoop water, maar je hebt het ook niet allemaal tegelijk nodig :). Bovendien is de verdunning geen rocket science. Ik werk zelf met het Borrelglaasje als maatbeker: een borrelglaasje in mijn sproeiertje, anderhalf borrelglaasje in een halve emmer voor het ramen lappen, een klein borrelglaasje in het wasverzachterbakje, etc.

Het sproeiertje is trouwens mijn meest gebruikte EM attribuut: ik loop voortdurend te sprietsen! Ik sproei even in de afwasser als ik 'm voorlopig nog niet aan zet, sproei op mijn brilleglazen en mijn laptopscherm, sproei rond de branders van het fornuis (nachtje laten zitten, 's morgens aflappen), sproei heel kort over alles bij het afstoffen, sproei als ik ergens iets ruik (hondenmand, afvalemmer), sproei even op het raam als daar een vlek op zit (waar de hond met z'n neus tegen het raam heeft gestaan) etc. etc. Ik loop zelfs 's avonds even gewoon rond te sproeien in de kamer als er gerookt is.

Daarnaast gebruik ik het natuurlijk in plaats van een sopje. Overal voor.

Begraven

Vandaag de inhoud van de eerste (van dit jaar) bokashi-emmer ingegraven. Helemaal vergeten om er een foto van te maken, maar het rook mooi naar kuilvoer en zag er - denk ik - goed uit.
Een deel begraven rond de appelboom, en een deel tussen de dahlia's en de sperciebonen.
Nu is het afwachten...

AEM!

Dat is leuk!!!
Twee jaar geleden (op de kop af, zie ik nu) was ik druk in de weer met EM - effective microorganisms. Super uitvinding, maar het probleem was dat je de organisms zelf moest "activeren" met melassestroop. Ondanks het feit dat ik een Activator had aangeschaft (een soort flessenwarmer, die het mengsel constant op een graad of 25 hield) lukte dat me niet altijd, en dan zat je met een onaantrekkelijk prutje dat dan maar door de WC ging.
En nu blijkt dat de geactiveerde EM (AEM) tegenwoordig ook kant en klaar te koop is!
Onder de naam MicroFerm, in een handige bag-in-a-box, heel listig, want op die manier komt er geen lucht bij de vloeistof naarmate je aftapt.
Het werd gisteren aan het eind van de middag bezorgd, en ik heb prompt nog alle ramen beneden gelapt (en de spiegel, en de zeefdruk, en de koperen schaal, en mijn beeldscherm, en zelfs de voordeurraampjes :)). En daarna het water grijnzend over de border gegooid!
Want dat vind ik het meest bijzondere van AEM: je kunt er van alles perfect mee schoonmaken, en het overgebleven water is supergoed voor je tuin: voor de bodem en voor de planten.
Wat een feest! Ik kwam tot de conclusie dat ik het gemist had, toen ik dat lekkere zoetzure luchtje weer rook.

Als je meer wilt weten: op de website EM Info is meer informatie te vinden. Het is echt heel bijzonder. Soms werkt het vrijwel onmiddellijk (als geurvreter bijvoorbeeld, of bij het schoonmaken van gladde oppervlakten (zoals ramen). Soms is het effect zo subtiel dat je het nauwelijks in de gaten hebt. Ik heb twee jaar geleden bijvoorbeeld een "EM ring" in mijn wasmachine gegooid. Pas een jaar later viel het me ineens op dat mijn witte was echt wit werd, veel witter dan in het verleden. Ik kan niet bewijzen dat het door de ring komt, maar alle andere parameters zijn hetzelfde, dus... Bovendien zit die ring in z'n washandje nu al twee jaar in de wasmachine, blijft er dus altijd nat inliggen, en toch ruikt het washandje altijd heerlijk fris. Ook het muffe luchtje dat wasmachines wel 's krijgen van al dat wassen op lage temperaturen is nooit meer teruggekomen.

Inmiddels zit er ook zo'n ring in het bestekbakje van de afwasser en in de spoelbak van de WC. En overal gaat weer AEM in, tot het wasverzachterbakje aan toe. Gaaf!

Back in the game...

Mijn bokashi-emmer is weer in gebruik!
In het verleden ben ik ook met bokashi in de weer geweest. Dat is een beetje in het slop geraakt, omdat ik toen niet goed wist waar ik met het gefermenteerde product heen moest, dus ging het maar door de gewone compost (waar de hond het vervolgens enthousiast uitgroef :)).
Als de emmer vol is, moet het spul eerst nog een week of wat lekker doorfermenteren, en daarna nog minstens twee weken (langer, als het koud is) in de tuin begraven worden. Daar heb ik nu mooi de ruimte voor!

Nieuwe batch

Nieuwe batch gestart, want de vorige is mislukt. Was gewoon niet zuur genoeg (na ruim veertien dagen, waarvan de eerste week met de verwarming aan) en er zat lang niet genoeg gist bovenop. Ik had 'm niet geroerd, er zat dan ook een vrij dikke laag onderin. Ga deze weer netjes elke avond even roeren, want nu zit ik zonder AEM en da's toch wel onplezierig...

Onplezierig, omdat ik me eigenlijk nu pas realiseer hoe vaak en hoe graag ik 't gebruik:
- voor ramen lappen en de auto wassen (da's niet zo erg, tenslotte doe je dat niet elke dag),
- een scheutje door het spoelwater bij de afwas, dat ik daarna gebruik om even tegels te lappen of de vloer te dweilen,
- een scheutje in het wasverzachter-vakje van de wasmachine - de was is (lijkt?) daardoor schoner, zachter en frisser,
- even in de verstuiver bij ieder luchtje dat ik tegenkom (toen Charley nog leefde was dat vaker nodig), daar gaat het zo lekker fris van ruiken in huis,
- ik was zelfs begonnen om het als mondspoeling te gebruiken, maar dat durf ik alleen als het nog echt vers is.

Update zondagavond: kijk! Dat lijkt er meer op!

Zuur!

Het valt niet mee om pH-indicatorstrips te pakken te krijgen. Of ze worden alleen geleverd als je een btw-nummer hebt, of ze zijn niet geschikt om tussen waardes van 3 en 5 te meten. Zelfs de apotheek kon er niet aankomen, en de leverancier van EM heeft ze niet.
Agriton wel! Snel en helemaal niet duur.
Mijn AEM is gelukkig zuur zat!

Wondje

Misschien verbeeld ik het me. Misschien is het onzin. Maar ik schrijf het toch op, al is het maar om het terug te kunnen vinden als 't weer eens gebeurt.
Vanmorgen een ruitenwisserblessure opgelopen: zo'n irritant bloedend knelwondje, vel kapot en een naar klein bloedblaartje eronder. Ik was op dat moment het Saharazand van mijn auto aan het aflappen, met een emmer lauw water met een flinke scheut AEM. Even getwijfeld of ik een open wondje wel in een emmer met microorganismen moest steken, maar ik wilde toch eerst de auto afmaken. Was van plan om er daarna een pleister op te plakken.
Toen ik klaar was met de auto, was het bloedblaartje verdwenen, het bloeden gestopt, en het wondje brandschoon en vrijwel onzichtbaar.

The rusty nail experiment

It's all about antioxidation...
In his book, Dr. Higa puts it like this:

Deterioration and degeneration in all things, including debilitation and weakening of the life force, is due entirely to oxygen. The phenomenon known as "oxidation" is responsible and is what brings about breakdown and collapse in everything. Strangely enough, oxygen in the molecular form in which we breathe it and take it into our lungs does not have a direct oxidation effect on our systems. It's only when oxygen becomes activated that the conditions are present which enable rapid oxidation to take place.
...
The power to fend off attacks brought about by degenerative forms of microorganisms and by oxidation is the power of life itself. In fact, it's the life force, and recently there has been a general decline in overall levels of it. More and more of us are suffering all kinds of allergic reactions, contracting incurable diseases of unknown origin, and going down like nine pins before the onslaught of a variety of bacteria that at one time should have posed no threat to human beings at all.

The best known visible form of oxidation is rust, right? So last sunday we poured an inch of undiluted AEM into a jar, and dumped a rusty nail into it.
The photo was made this evening, after leaving the nail in the jar, halfway submerged in AEM, for five days.
Amazing.

Fris

Mijn senseo is een jaar oud (op de kop af). Ik gebruik altijd vers water om koffie te zetten, en gooi het reservoir regelmatig in een sopje, maar toch begon het een beetje onfris te ruiken. Een beetje alg-achtig.
Dus: gevuld met water, klein scheutje EM erbij, en een nacht + een dag laten staan.
Ruikt nu weer helemaal fris!
Leuk is dat, om gewoon op je eigen neus te vertrouwen bij het beoordelen van de frisheid der dingen. En leuk om dat water lekker bij een tuinplant te gooien, in de wetenschap dat het goed is voor de plant!

Je hebt wàt?

Ik heb een 35mm EM-X ribbelpijpje in een washandje genaaid.

Activator

Gisteren heb ik de EM Activator ontvangen - mooi woord voor wat eigenlijk een flessenwarmer is, maar dan met een binnencontainer waar precies een liter EM+A in past, en met een ventieltje, zodat de druk kan ontsnappen. Hij houdt de inhoud op 25 C, zodat fermentatie binnen een week afgerond moet zijn.
Vanavond gevuld en aangezet.
Allemaal wat eleganter dan mijn eerste mijn eerste batch.
Leuk, hoor!
[Update de volgende dag]Er vormt zich al een mooi wit gistlaagje...

EM demo!

Gisteren had ik bij B met groot enthousiasme zitten vertellen over mijn EM avonturen en mijn brandschone ramen. En vrolijk geroepen "ik kom morgen wel even je ramen lappen". Ik was reuze benieuwd naar een onbevoordeelde reactie.
Dus vandaag met mijn emmertje weer naar de Hoven.
En ja hoor: blinkend schoon!
Het leukste effect was dat R vervolgens mijn emmertje confisceerde om de aanslag op z'n motorkap te lijf te gaan (met succes) en vervolgens aan de gang bleef met schoonmaken tot het emmertje leeg was.
Dat bevestigt wat ik zelf ook ervaar: het is gewoon leuk om met EM te poetsen...

Echt schoon

Hoe maak je in vredesnaam een foto van schone ramen?
Ik heb vandaag de ramen schoongemaakt met AEM en ik ben nog steeds helemaal verbijsterd over het resultaat. Ze zijn schoon, brandschoon, streeploos schoon. Zonder trekkertje, zonder zemen, zonder nadrogen. Gewoon een scheutje AEM in een emmer lauw water, eerst met een behoorlijk nat lapje (zo'n microvezel dingetje) lekker "soppen", daarna met hetzelfde lapje gespoeld in dezelfde emmer en goed uitgewrongen.
Ik kan er niet over uit.

Tot de rand

To the brim
Originally uploaded by Jaydot

Mijn eerste Bokashi-emmer zit tot de rand toe vol. Gaat nu naar de garage om lekker verder te fermenteren. Volgens het boekje een week of twee, maar ik denk dat ik 'm wat langer geef, het is nog vrij koel, tenslotte.

Gesproeid

Ik heb mijn kantoorplant gesproeid met een AEM. In een hele onwetenschappelijke verdunning: een scheutje in de sproeier...